Luật Điện lực sửa đổi: Quốc hội nghe tờ trình ngày 20/10/2026

Tên đầy đủ của dự án là Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Điện lực, trình kèm Tờ trình số 819/TTr-CP của Chính phủ (Báo Công Thương). Thông cáo báo chí số 3 của kỳ họp cho biết phiên toàn thể chiều 20/10 nghe tờ trình và báo cáo thẩm tra dự án này (Thông cáo báo chí số 3); sau đó các đại biểu thảo luận ở tổ (VietnamPlus).

Sáng 21/9/2026, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã cho ý kiến về dự án. Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Nguyễn Thanh Hải lưu ý Luật Điện lực mới thi hành từ 1/2/2025, sửa tiếp trong thời gian ngắn có thể ảnh hưởng tính ổn định của pháp luật, nên đề nghị chỉ sửa những vấn đề thật sự cấp thiết (Tạp chí Công Thương).

Theo dự kiến chương trình công bố chiều 16/10/2026, đây là một trong 43 dự án luật, nghị quyết Quốc hội xem xét, thông qua tại kỳ họp, dự kiến bế mạc ngày 21/11/2026 (VTV). Dự luật bãi bỏ toàn bộ 3 điều của luật hiện hành và dự kiến thêm 1 thủ tục hành chính cấp chứng chỉ năng lượng tái tạo (Báo Công Thương).

Điểm mới chính của dự thảo

Theo Báo Công Thương ngày 15 và 16/10/2026 (bài ngày 15/10, bài ngày 16/10), dự thảo có các thay đổi chính:

  • Từng bước xóa bỏ bù chéo giá điện giữa các nhóm khách hàng và vùng miền.
  • Hỗ trợ tiền điện cho hộ nghèo, đối tượng chính sách chi thẳng từ ngân sách, không lồng ghép qua giá điện.
  • Đơn vị bán lẻ điện được tham gia mua bán điện trực tiếp (DPPA).
  • Lập khung pháp lý cho thị trường chứng chỉ năng lượng tái tạo (REC).
  • Dự án điện thuộc chương trình, dự án thực hiện quy hoạch được miễn thủ tục chấp thuận chủ trương đầu tư, trừ một số nhóm như điện hạt nhân, dự án liên quan quốc phòng, an ninh.
  • Giá trúng thầu là giá ký hợp đồng mua bán điện, không đàm phán lại.
  • Tư nhân được tham gia phát triển điện hạt nhân mô-đun nhỏ (SMR); cấp phép hoạt động điện lực chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm.
Hệ điện mặt trời mái nhà do LTA lắp đặt; Luật Điện lực 2024 cho nguồn tự sản tự tiêu đấu nối lưới và bán điện dư
Hệ điện mặt trời mái nhà tại một công trình do LTA thi công. Điều 22 Luật Điện lực 2024 cho nguồn điện tự sản xuất, tự tiêu thụ đấu nối lưới và bán sản lượng điện dư.

Luật Điện lực hiện hành quy định gì

Luật Điện lực số 61/2024/QH15 được Quốc hội khóa XV thông qua ngày 30/11/2024, có hiệu lực từ 1/2/2025 và thay Luật Điện lực số 28/2004/QH11 (toàn văn trên Cổng Thông tin điện tử Chính phủ).

Luật gọi bù chéo giá điện là cơ chế định giá bán lẻ cho từng nhóm khách hàng để áp dụng thống nhất biểu giá (khoản 6 Điều 4), và yêu cầu giảm dần, tiến tới xóa bỏ bù chéo giữa các nhóm khách hàng, vùng, miền (khoản 12 Điều 5). Ngân sách hỗ trợ tiền điện sinh hoạt cho hộ nghèo, hộ chính sách xã hội (khoản 13 Điều 5). Hộ gia đình chưa tham gia thị trường điện cạnh tranh trả giá bậc thang tăng dần (Điều 50).

Điều 47 Luật Điện lực chỉ cho mua bán điện trực tiếp giữa khách hàng sử dụng điện lớn và đơn vị phát điện; ngưỡng khách hàng lớn do Bộ trưởng Bộ Công Thương quy định. Điều 22 cho nguồn điện tự sản xuất, tự tiêu thụ đấu nối lưới, bán điện dư, và giao Thủ tướng, Hội đồng nhân dân cấp tỉnh, tùy khả năng ngân sách từng thời kỳ, ban hành chính sách hỗ trợ hộ gia đình lắp điện mặt trời mái nhà, hệ thống lưu trữ điện.

Theo Báo Công Thương, việc sửa luật xuất phát từ yêu cầu thể chế hóa Nghị quyết số 70-NQ/TW ngày 20/8/2025 của Bộ Chính trị về an ninh năng lượng quốc gia và từ chỗ luật chưa đồng bộ với Luật Đầu tư, Luật Xây dựng, Luật Quy hoạch năm 2025 (Báo Công Thương).

Nội dungLuật Điện lực 61/2024Dự thảo sửa đổi
Bù chéo giá điệnGiảm dần, tiến tới xóa bỏXây dựng lộ trình xóa bỏ, phù hợp khả năng chi trả
Hỗ trợ tiền điện hộ nghèoNgân sách hỗ trợ theo tiêu chí Thủ tướng quy địnhNgân sách chi trực tiếp, tách khỏi cơ cấu giá điện
Giá điện sinh hoạtBậc thang tăng dầnBản trình ngày 21/9/2026 thêm giá theo giờ khi đủ điều kiện kỹ thuật
Mua bán điện trực tiếpKhách hàng sử dụng điện lớn và đơn vị phát điệnThêm đơn vị bán lẻ điện
Chứng chỉ năng lượng tái tạoChưa có khung pháp lýREC là quyền tài sản; Chính phủ quy định lộ trình, quy chế giao dịch

Hộ lắp điện mặt trời mái nhà cần biết gì khi Luật Điện lực thay đổi

Khi dự thảo chưa được thông qua, hộ gia đình vẫn áp dụng Luật Điện lực năm 2024 và Nghị định 58/2025/NĐ-CP đã sửa bởi Nghị định 243/2026/NĐ-CP ngày 26/6/2026 (EVN). Hộ dùng nhà ở riêng lẻ được bán điện dư tới 50% sản lượng phát tại đầu ra inverter (mức cũ 20%); đến hết năm 2030 có thể cao hơn nếu lưới khu vực tiếp nhận được. Thủ tục xem bài quy định điện mặt trời áp mái và bán điện dư cho EVN.

Giấy phép khi bán điện dư

Theo Nghị định 243/2026, người bán điện dư phải làm thủ tục cấp giấy phép hoạt động điện lực, trừ trường hợp được miễn (VietnamPlus). Báo cáo tổng kết của Bộ Công Thương nêu chỗ vướng: hệ mái nhà dưới 1 MW tham gia DPPA qua lưới kết nối riêng được miễn giấy phép ở khâu phát điện nhưng vẫn phải xin phép ở khâu phân phối, bán lẻ. Dự thảo giao Chính phủ quy định thêm trường hợp miễn trừ, đặc biệt với điện mặt trời mái nhà (Báo Công Thương).

Bù chéo giá điện và tiền điện sinh hoạt

Dự thảo chuyển từ yêu cầu giảm dần sang xây dựng lộ trình xóa bỏ bù chéo giá điện, theo Nghị quyết số 70 (VietNamNet). Bản trình ngày 21/9/2026 còn đề xuất giá bán lẻ giờ cao điểm, thấp điểm, bình thường cho khách hàng sinh hoạt khi điều kiện kỹ thuật cho phép; nếu được áp dụng, giá mỗi kWh mua từ lưới sẽ tùy giờ dùng. Giá bậc thang hiện tại xem bảng giá điện sinh hoạt 6 bậc.

Chứng chỉ năng lượng tái tạo và mua bán điện trực tiếp

Theo dự thảo, REC là tài sản (quyền tài sản) dưới dạng chứng nhận điện tử xác nhận thuộc tính năng lượng tái tạo; thị trường REC vận hành độc lập với mua bán điện thương phẩm (Báo Công Thương). REC khác tín chỉ carbon: một bên chứng nhận MWh điện tái tạo, một bên ghi tấn CO2 giảm được. Với DPPA, đơn vị bán lẻ điện được tham gia, quy mô và điều kiện do Chính phủ quy định (VietNamNet); điều kiện hiện hành xem DPPA là gì.

Cho tới khi bản sửa đổi có hiệu lực, quyền đấu nối và bán điện dư vẫn theo Điều 22 Luật Điện lực năm 2024. Nếu bạn đang tính lắp hệ điện mặt trời tự sản tự tiêu cho nhà ở, cửa hàng hay nhà xưởng, LTA khảo sát miễn phí trên toàn quốc và lắp hệ hòa lưới hoặc hybrid có pin lưu trữ. Gọi hoặc nhắn Zalo 0981.014.340.

Nguồn tham khảo:

Bạn muốn lắp điện mặt trời cho nhà mình?

Gọi 0981.014.340 hoặc nhắn Zalo cùng số, gửi kèm ảnh hóa đơn điện và ảnh mái để LTA tính công suất sơ bộ và hẹn lịch khảo sát miễn phí.

Gọi 0981.014.340 Nhắn Zalo

Câu hỏi thường gặp về Luật Điện lực

Luật Điện lực hiện hành là luật nào?

Là Luật Điện lực số 61/2024/QH15, Quốc hội khóa XV thông qua ngày 30/11/2024, có hiệu lực từ 1/2/2025, thay Luật Điện lực số 28/2004/QH11. Dự án sửa đổi mới được trình Quốc hội tháng 10/2026, nên luật năm 2024 vẫn đang áp dụng.

Luật Điện lực sửa đổi khi nào có hiệu lực?

Chưa có, vì văn bản còn là dự thảo. Quốc hội dự kiến xem xét, thông qua dự án tại Kỳ họp thứ Hai, bế mạc dự kiến ngày 21/11/2026. Ngày hiệu lực sẽ ghi ở điều khoản thi hành nếu luật được thông qua.

Xóa bù chéo giá điện có làm tăng giá điện sinh hoạt không?

Tờ trình đặt nguyên tắc giá điện phản ánh đầy đủ chi phí hợp lý, hợp lệ, xóa bù chéo theo lộ trình phù hợp với khả năng chi trả. Theo Luật Điện lực hiện hành, lộ trình giảm bù chéo do Bộ Công Thương trình Thủ tướng quyết định. Hộ nghèo, hộ chính sách được hỗ trợ từ ngân sách.

Bán điện mặt trời dư có phải xin giấy phép không?

Có, trừ trường hợp được miễn. Nghị định 243/2026/NĐ-CP yêu cầu người bán sản lượng điện dư làm thủ tục cấp giấy phép hoạt động điện lực. Dự thảo sửa Luật Điện lực giao Chính phủ quy định thêm trường hợp miễn trừ, đặc biệt với điện mặt trời mái nhà.