Điện mặt trời tự sản tự tiêu: định nghĩa, khác gì thời giá FIT và quy định năm 2026

Điện mặt trời tự sản tự tiêu là gì

Theo khoản 15 Điều 4 Luật Điện lực 2024, điện tự sản xuất, tự tiêu thụ là điện được sản xuất và tiêu thụ tại địa điểm sử dụng điện do tổ chức, cá nhân thực hiện để phục vụ chính cho nhu cầu của tổ chức, cá nhân đó. Luật có hiệu lực từ 1/2/2025; dự án luật sửa đổi dự kiến trình Quốc hội vào tháng 10/2026 (theo Báo Công Thương), nên luật năm 2024 vẫn đang áp dụng.

Với điện mặt trời, Nghị định 58/2025 (sửa bởi Nghị định 243/2026/NĐ-CP) định nghĩa điện mặt trời mái nhà là điện sản xuất từ tấm quang điện lắp trên mái của công trình xây dựng là nhà hoặc có kết cấu dạng nhà. Công trình bảo đảm an toàn điện, phòng cháy chữa cháy được lắp nguồn điện mặt trời trên mái theo hình thức tự sản xuất, tự tiêu thụ; nghị định khuyến khích lắp kèm hệ thống lưu trữ.

Điện mặt trời tự sản tự tiêu khác gì thời giá FIT

Theo Quyết định 13/2020/QĐ-TTg, hệ điện mặt trời mái nhà vào vận hành từ 1/7/2019 đến 31/12/2020 được bán một phần hoặc toàn bộ điện cho EVN với giá 1.943 đồng/kWh (8,38 US cent, theo tỷ giá ngày 10/3/2020), áp dụng 20 năm. Theo EVN, đến hết 31/12/2020 đã có 101.029 công trình điện mặt trời mái nhà đấu nối, tổng gần 9.296 MWp.

Các hệ thời đó vẫn được mua điện: năm 2026, theo EVN, giá là 2.348 đồng/kWh cho hệ vận hành từ 1/6/2017 đến 30/6/2019 và 2.105 đồng/kWh cho hệ từ 1/7/2019 đến 31/12/2020, chưa VAT. Hệ lắp mới theo mô hình điện mặt trời tự sản tự tiêu thì khác: điện dùng tại chỗ là chính, phần dư bán theo giá thị trường và có giới hạn.

Điện dư của điện mặt trời tự sản tự tiêu được bán thế nào

Với điện mặt trời tự sản tự tiêu, theo Nghị định 243/2026/NĐ-CP, bên mua điện dư là công ty con hoặc đơn vị trực thuộc các Tổng công ty Điện lực thuộc EVN, hoặc đơn vị sở hữu lưới điện riêng. Sản lượng điện dư được bán không vượt 50% sản lượng phát theo cường độ bức xạ, tính cả điện từ pin lưu trữ được sạc bằng điện mặt trời, xác định tại đầu ra inverter; đến hết năm 2030 hai bên có thể thỏa thuận tỷ lệ cao hơn nếu lưới tiếp nhận được.

Theo EVN (trên VietNamNet, 30/9/2026), khi thỏa thuận tỷ lệ trên 50%, bên mua căn cứ khả năng tiếp nhận của lưới tại khu vực đấu nối.

Giá mua điện dư là giá điện năng thị trường bình quân năm trước liền kề, không cao hơn giá tối đa của khung giá điện mặt trời mặt đất; năm 2026 là 844,8 đồng/kWh (theo Thanh Niên dẫn công văn của đơn vị vận hành thị trường điện). Người bán điện dư phải làm thủ tục cấp giấy phép hoạt động điện lực, trừ trường hợp được miễn; hộ gia đình nhà ở riêng lẻ bán điện dư không phải đăng ký hộ kinh doanh. Chi tiết ở bài bán điện mặt trời cho EVN.

Công suất và thủ tục của điện mặt trời tự sản tự tiêu

Theo Nghị định 243/2026, công suất lắp đặt không được vượt Pmax tính theo công tơ; với công tơ 1 pha, Pmax bằng điện áp định mức tối đa nhân dòng định mức tối đa ghi trên công tơ, nhân hệ số kc. Nếu hệ không đấu nối lưới, chủ đầu tư tự tính công suất theo phụ tải; hệ không đấu nối từ 100 kW trở lên phải gửi thông báo tới UBND cấp xã.

Hệ điện mặt trời tự sản tự tiêu đấu nối lưới hạ áp gửi Thông báo Mẫu số 01 tới UBND cấp xã; nếu có nguy cơ quá tải trạm biến áp, đơn vị quản lý lưới phản hồi trong 3 ngày làm việc để tạm dừng; sau 10 ngày làm việc không có phản hồi thì được lắp. Các bước có ở bài thủ tục lắp điện mặt trời mái nhà; tóm tắt nghị định có ở bài quy định điện mặt trời áp mái.

Trường hợp không phải điện mặt trời tự sản tự tiêu

Theo Bộ Công Thương trả lời trên Báo Chính phủ (4/2/2026), người phát triển điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ phải bảo đảm điều kiện thực hiện để phục vụ chính nhu cầu của mình. Trường hợp doanh nghiệp A thuê mái của doanh nghiệp B, đầu tư điện mặt trời rồi bán điện lại cho B là không đúng quy định pháp luật về điện lực. Bộ cũng lưu ý Nghị định 135/2024 đã hết hiệu lực từ 3/3/2025, thay bằng Nghị định 58/2025.

Bao nhiêu hệ điện mặt trời tự sản tự tiêu đã được lắp

Theo EVN, đến hết tháng 8/2026 cả nước có 134.410 hệ điện mặt trời mái nhà, tổng trên 11.450 MWp; trong đó 31.957 hệ, 1.947 MWp phát triển theo Nghị định 58/2025 và 243/2026. Theo EVN, từ 26/6 đến 31/7/2026 có 5.928 hệ điện mặt trời tự sản tự tiêu mới (khoảng 213,9 MWp), nhưng chỉ khoảng 1,2% đăng ký bán điện dư; số thực tế có thể cao hơn thống kê vì một số chủ hệ chưa thông báo. Đến hết tháng 7/2026, mới có 287 hệ (khoảng 16,4 MWp) bán điện dư lên lưới (theo VietNamNet).

Luật Điện lực 2024 cũng cho phép Thủ tướng và HĐND cấp tỉnh ban hành chính sách hỗ trợ hộ gia đình lắp điện tự sản xuất, tự tiêu thụ; tình hình năm 2026 có ở bài hỗ trợ điện mặt trời mái nhà.

LTA lắp điện mặt trời tự sản tự tiêu

LTA thiết kế điện mặt trời tự sản tự tiêu theo điện dùng ban ngày của nhà bạn, để phần lớn điện được dùng tại chỗ; nếu không bán điện dư, hệ có thể cài điện mặt trời hòa lưới bám tải. LTA cung cấp thông số cần khai trong Mẫu số 01 và hồ sơ bán điện dư nếu bạn đăng ký bán.

1. Gọi hoặc nhắn Zalo 0981.014.340, gửi ảnh hóa đơn điện và ảnh mái.
2. Khảo sát tận nơi miễn phí: đo mái, xem giờ dùng điện và công tơ để tính công suất.
3. Thiết kế, báo giá theo từng hạng mục.
4. Gửi thông báo cho UBND xã, phường theo quy định, ký hợp đồng và thi công.
5. Làm thủ tục đấu nối với công ty điện lực.
6. Nghiệm thu, bàn giao, hướng dẫn theo dõi sản lượng.

Khung giá tham khảo có ở bài giá lắp điện năng lượng mặt trời.

Câu hỏi thường gặp về điện mặt trời tự sản tự tiêu