Quy định điện mặt trời áp mái 2026: 8 điểm chính của Nghị định 243 và mức phạt

1. Quy định điện mặt trời áp mái về tỷ lệ bán điện dư

Theo văn bản Nghị định 243/2026 được LuatVietnam trích dẫn, sản lượng điện dư được mua bán theo thỏa thuận giữa hai bên nhưng không vượt quá 50% sản lượng điện phát. Từ ngày nghị định có hiệu lực đến hết 31/12/2030, hai bên được thỏa thuận tỷ lệ cao hơn 50%, khi bảo đảm khả năng của lưới và vận hành an toàn. Trước đó, Nghị định 58/2025 chỉ cho bán tối đa 20% (theo Báo Chính phủ).

Sản lượng điện dư nay được tính cả phần điện từ hệ thống lưu trữ đã nạp từ nguồn điện mặt trời mái nhà (theo LuatVietnam). Điện nạp vào pin ban ngày rồi phát lên lưới vẫn nằm trong phần được mua bán.

2. Giá mua điện dư năm 2026

Giá mua là giá điện năng thị trường điện bình quân của năm trước liền kề do đơn vị điều hành giao dịch thị trường điện công bố. Nếu giá này cao hơn giá tối đa của khung giá phát điện mặt trời mặt đất không có lưu trữ theo miền thì áp dụng mức tối đa đó, chưa gồm VAT (theo Tạp chí Công Thương). Theo Thanh Niên, giá bình quân năm 2025 là 844,8 đồng/kWh.

Theo quy định điện mặt trời áp mái hiện hành, mức giá này thấp hơn nhiều so với giá điện sinh hoạt bạn mua, bậc cao nhất 3.460 đồng/kWh chưa VAT (theo VTC News). Vì vậy hệ nên được thiết kế để dùng tại chỗ là chính.

3. Thông báo thay cho xin phép

Theo Tạp chí Công Thương, việc thông báo chia theo nhóm công trình:

• Nguồn đấu nối lưới hạ áp: thông báo UBND cấp xã.
• Nguồn từ 100 kW trở lên không đấu nối hệ thống điện quốc gia: thông báo UBND cấp xã.
• Nguồn đấu nối từ cấp trung áp trở lên và không đăng ký bán điện dư: thông báo UBND cấp tỉnh.

Thông báo gửi trước ít nhất 10 ngày làm việc tính đến ngày bắt đầu lắp đặt. Hệ có công suất nhỏ hơn 1 kW tính theo công suất inverter không bắt buộc thông báo (theo Tuổi Trẻ). Theo Sở Công Thương Đồng Nai, với quy định điện mặt trời áp mái mới, phần lớn hệ đấu nối hạ áp chỉ còn thủ tục thông báo. Các bước cụ thể có ở bài thủ tục lắp điện mặt trời mái nhà.

4. Khi nào phải đăng ký và xin giấy phép

Theo quy định điện mặt trời áp mái hiện hành, đăng ký chỉ bắt buộc với hệ đấu nối từ cấp trung áp trở lên có đăng ký bán điện dư; thẩm quyền cấp Giấy chứng nhận thuộc UBND cấp tỉnh (theo Tạp chí Công Thương). Theo Báo Chính phủ, tổ chức, cá nhân bán sản lượng điện dư phải làm thủ tục cấp giấy phép hoạt động điện lực, trừ trường hợp được miễn.

Hộ gia đình bán điện dư không phải đăng ký hộ kinh doanh (theo SGGP).

5. Được lắp trên cả mặt bao che công trình

Đây là điểm mới của quy định điện mặt trời áp mái năm 2026: công trình xây dựng là nhà hoặc có kết cấu dạng nhà được lắp nguồn điện mặt trời trên bề mặt bao che theo hình thức tự sản xuất, tự tiêu thụ, áp dụng như điện mặt trời mái nhà (theo LuatVietnam). Sở Công Thương Đồng Nai cho biết điểm này làm rõ các trường hợp từng gây tranh luận như bãi đỗ xe, nhà kho, trung tâm logistics, công trình trong khu công nghiệp.

6. Thiết bị bật tắt phát ngược (zero export)

Theo Tạp chí Năng lượng Việt Nam, quy định điện mặt trời áp mái mới bổ sung yêu cầu trang bị thiết bị bật tắt phát ngược (zero export), thiết bị đo đếm, thu thập dữ liệu từ xa. Với hệ không bán điện dư, chế độ chống phát ngược giữ cho điện không đẩy lên lưới; cách hệ vận hành có ở bài điện mặt trời hòa lưới bám tải.

7. Bán điện trực tiếp cho khách hàng lớn

Quy định điện mặt trời áp mái mới cũng gọn thủ tục cho mô hình bán điện trực tiếp. Theo Báo Công Thương (14/7/2026), đơn vị phát điện tái tạo đầu tư hệ điện mặt trời mái nhà để bán trực tiếp cho khách hàng lớn không phải làm thủ tục đăng ký phát triển nguồn điện mặt trời mái nhà. Theo Tạp chí Năng lượng Việt Nam, nhóm tham gia mua bán điện trực tiếp được mở rộng thêm các đơn vị bán lẻ điện tại các mô hình khu, cụm.

8. Quy định điện mặt trời áp mái về xử phạt

Theo Tuổi Trẻ (30/8/2026) và Pháp Luật TP.HCM (17/4/2026), Nghị định 133/2026 quy định:

• Không gửi thông báo, hoặc thực hiện không đúng: phạt cảnh cáo.
• Tái phạm: phạt tiền từ 500.000 đồng đến 1 triệu đồng với nguồn điện có công suất đến 20 kW; từ 2 đến 3 triệu đồng nếu công suất lớn hơn 20 kW.
• Hệ đấu nối hệ thống điện quốc gia từ cấp trung áp trở lên: phạt tiền từ 10 đến 20 triệu đồng.

Biện pháp khắc phục là buộc gửi thông báo hoặc làm thủ tục cấp giấy chứng nhận đăng ký phát triển nguồn điện theo quy định.

Quy định điện mặt trời áp mái với hệ đã lắp trước đây

Theo Tuổi Trẻ, hệ đã lắp trước ngày 26/6/2026 mà chưa thông báo cũng phải làm theo quy định điện mặt trời áp mái: gửi thông báo hoặc làm thủ tục cấp giấy chứng nhận theo quy định. Hệ lắp trong giai đoạn 2017 đến 2020 theo hợp đồng giá cố định áp dụng giá mua riêng do EVN công bố; chi tiết ở bài bán điện mặt trời cho EVN.

LTA hỗ trợ thủ tục theo quy định điện mặt trời áp mái

Khi nhận công trình, LTA chuẩn bị bản vẽ kỹ thuật và thông số thiết bị cần cho thông báo, hướng dẫn đăng ký bán điện dư nếu bạn muốn bán, và cài chế độ phát trên inverter đúng quy định điện mặt trời áp mái. LTA khảo sát miễn phí trên toàn quốc. Các khái niệm cơ bản có ở bài điện mặt trời áp mái.

Câu hỏi thường gặp về quy định điện mặt trời áp mái