Hệ thống điện mặt trời độc lập (off-grid): cấu tạo, cách tính công suất và chi phí

Hệ thống điện mặt trời độc lập gồm những gì

Theo EVNSPC, hệ gồm tấm pin, inverter độc lập và bộ lưu trữ. Hệ không có công tơ hai chiều vì không trao đổi điện với lưới.

Ban ngày, tấm pin cấp điện cho thiết bị và nạp pin; ban đêm và những ngày ít nắng, thiết bị dùng điện từ pin. Vì không nối lưới, việc cấp điện không phụ thuộc lưới có điện hay mất điện (theo EVNSPC).

Khi nào nên dùng hệ thống điện mặt trời độc lập

Hệ hợp với nơi chưa có điện lưới hoặc kéo lưới quá tốn: chòi rẫy, trại chăn nuôi xa khu dân cư, trạm bơm giữa đồng, đảo nhỏ, nhà ở vùng sâu. Ở Việt Nam, điện mặt trời được dùng trong nuôi trồng thủy sản để chạy máy bơm, đèn (theo Wikipedia).

Nơi đã có điện lưới thì hệ hòa lưới hoặc hệ hybrid thường hợp hơn: hệ hòa lưới rẻ hơn, hệ hybrid vẫn có pin dự phòng nhưng thiếu điện thì lấy thêm từ lưới. So sánh ở bài hệ thống điện mặt trời hòa lưới và bài hệ thống điện mặt trời hybrid.

Cách tính công suất hệ thống điện mặt trời độc lập

Bước đầu là liệt kê thiết bị, công suất và số giờ dùng mỗi ngày. Ví dụ:

• 4 bóng đèn 10 W dùng 5 giờ buổi tối: 200 Wh.
• 1 quạt 50 W chạy 8 giờ, trong đó 4 giờ buổi tối: 400 Wh.
• 1 máy bơm 750 W chạy 2 giờ buổi trưa: 1.500 Wh.

Tổng cộng khoảng 2,1 kWh mỗi ngày, trong đó phần dùng khi không có nắng (đèn và 4 giờ quạt) khoảng 0,4 kWh.

Tấm pin phải đủ nạp cho cả ngày. Theo mốc Người Lao Động đưa ra cho hệ nối lưới, hệ 2–3 kWp cho khoảng 250–350 kWh/tháng, tức khoảng 8–12 kWh mỗi ngày. Với hệ thống điện mặt trời độc lập, điện còn hao hụt khi nạp, xả pin và phải bù cho ngày ít nắng, nên công suất tấm pin cần để dư so với phép chia đơn giản.

Pin lưu trữ tính theo phần điện dùng khi không có nắng nhân với số ngày muốn dự phòng. Máy bơm công suất lớn nên chạy vào giờ nắng để lấy điện trực tiếp từ tấm pin, đỡ phải mua pin lớn. Inverter độc lập phải chịu được công suất khởi động của máy bơm, thường cao hơn công suất ghi trên máy.

Chi phí hệ thống điện mặt trời độc lập

Theo EVNSPC, hệ độc lập có chi phí đầu tư ban đầu cao và chi phí bảo dưỡng hằng năm cho hệ thống lưu trữ lớn. Lý do là pin phải đủ cho cả đêm và những ngày ít nắng, trong khi hệ hòa lưới không cần pin.

Để có khung so sánh: theo khảo sát được Tuổi Trẻ đăng ngày 14/4/2026, hệ nối lưới có lưu trữ có giá 11–16 triệu đồng/kWp, hệ không lưu trữ 7–9 triệu đồng/kWp. Chi phí hệ thống điện mặt trời độc lập phụ thuộc nhiều vào dung lượng pin, nên LTA báo giá sau khi tính tải cụ thể.

Thủ tục khi lắp hệ độc lập

Theo Tạp chí Công Thương, nguồn điện mặt trời từ 100 kW trở lên không đấu nối hệ thống điện quốc gia phải thông báo UBND cấp xã. Hệ nhỏ hơn 1 kW tính theo công suất inverter không bắt buộc thông báo (theo Tuổi Trẻ). Với hệ quy mô gia đình nằm giữa hai mức này, bạn nên hỏi UBND xã nơi lắp để làm đúng thủ tục; các điểm mới có ở bài quy định điện mặt trời áp mái.

Bảo dưỡng pin trong hệ thống điện mặt trời độc lập

Pin nạp xả mỗi ngày nên cần theo dõi thường xuyên hơn hệ hòa lưới: xem mức pin cuối ngày, đầu nối và nhiệt độ nơi đặt pin. Phòng Cảnh sát PCCC Công an Hà Nội khuyến cáo không để vật liệu dễ cháy gần inverter, tủ điện, pin lưu trữ, và định kỳ kiểm tra inverter, tủ điện, đầu nối để sớm phát hiện dấu hiệu phát nóng.

LTA lắp hệ thống điện mặt trời độc lập

LTA nhận lắp hệ độc lập cho nhà ở, rẫy, trại và trạm bơm chưa có điện lưới, với các dòng inverter độc lập và pin lưu trữ đang bán trên thị trường. Quy trình:

1. Gọi hoặc nhắn Zalo 0981.014.340, gửi danh sách thiết bị cần dùng và vị trí công trình.
2. Khảo sát miễn phí: xem chỗ đặt tấm pin, bóng che, chỗ đặt pin và tủ điện.
3. Tính tải, dung lượng pin, công suất tấm pin và inverter; báo giá theo từng hạng mục.
4. Thi công, chạy thử với các tải thực tế.
5. Bàn giao, hướng dẫn theo dõi mức pin; LTA bảo trì các hệ do LTA lắp đặt.

Thông tin về các loại hệ có ở bài điện mặt trời áp mái.

Câu hỏi thường gặp về hệ thống điện mặt trời độc lập