Tủ điện năng lượng mặt trời gồm những gì
Theo ABB, các tấm pin được nối tiếp thành chuỗi ngay trên mái; việc ghép song song các chuỗi làm trong hộp hoặc tủ gom chuỗi, nơi đặt thiết bị bảo vệ quá dòng, cầu dao cách ly và thiết bị chống sét lan truyền. Tài liệu kỹ thuật QT10 của ABB yêu cầu phía DC của inverter có thiết bị cách ly đóng cắt được khi có tải, và phía AC có thiết bị cách ly chung.
| Phía | Thiết bị trong tủ điện solar | Tiêu chuẩn IEC (TCVN tương đương) |
|---|---|---|
| DC | Cầu chì chuỗi loại gPV (khi cần) | IEC 60269-6 (TCVN 5926-6:2016) |
| DC | CB DC, aptomat DC | IEC 60947-2, Phụ lục P (TCVN 6592-2:2009 dựa trên bản 2009, chưa có Phụ lục P) |
| DC | Cầu dao cách ly DC | IEC 60947-3 (TCVN 6592-3:2018) |
| DC | Chống sét lan truyền DC (SPD) | IEC 61643-31 |
| AC | Aptomat AC, chống dòng rò, chống sét AC, đồng hồ đo | Theo hướng dẫn của hãng inverter |
Nhiều inverter dân dụng đã tích hợp một phần các thiết bị này, ví dụ Huawei SUN2000-3~10KTL-M1 có cách ly đầu vào DC và chống sét Type II ở cả phía DC và AC (Huawei). Vì vậy tủ điện năng lượng mặt trời của mỗi hệ khác nhau, tùy inverter và số chuỗi. Các bộ phận khác của hệ có ở bài hệ thống điện mặt trời gồm những gì.
Sơ đồ tủ điện năng lượng mặt trời phía DC và AC
Với hệ hòa lưới, Huawei mô tả hệ điển hình gồm chuỗi pin, inverter, cầu dao AC và tủ phân phối; hãng lưu ý không đấu phụ tải vào giữa inverter và cầu dao AC nối trực tiếp với inverter (hướng dẫn Huawei SUN2000-M1). Sơ đồ đấu nối từng loại hệ có ở bài sơ đồ điện mặt trời.
CB DC, aptomat DC trong tủ điện năng lượng mặt trời
Không dùng CB AC cho điện DC: dòng xoay chiều tự qua điểm 0 mỗi nửa chu kỳ nên hồ quang tắt khi tiếp điểm mở, còn dòng một chiều không có điểm 0 tự nhiên, nên CB DC phải tự ép dòng về 0 mới dập được hồ quang (ABB). Theo QT10, thiết bị bảo vệ phía DC phải là loại dùng cho DC và có điện áp làm việc định mức không thấp hơn điện áp tối đa của dàn pin, tức điện áp hở mạch tính ở nhiệt độ thấp nhất.
Một số aptomat DC có phân cực, phải đấu đúng chiều cực ghi trên thiết bị, ví dụ Schneider C60H-DC (Schneider Electric); loại khác không phân cực, như ABB S800PV-S dùng đến 1.200 V DC (ABB). Từ ấn bản 2016, IEC 60947-2 có Phụ lục P riêng cho aptomat dùng trong hệ quang điện (IEC); bản hiện hành là IEC 60947-2:2024, áp dụng đến 1.500 V DC (IEC).
Khi nào tủ điện năng lượng mặt trời cần cầu chì chuỗi
Khi nhiều chuỗi ghép song song mà một chuỗi bị chạm chập, các chuỗi còn lại dồn dòng ngược vào chuỗi đó. Dòng ngược tối đa bằng (số chuỗi − 1) × dòng ngắn mạch Isc của một chuỗi; nếu dòng này nhỏ hơn định mức cầu chì tối đa ghi trên datasheet tấm pin thì không cần bảo vệ chuỗi (ABB QT10). Diode bypass trong tấm pin không bảo vệ được dòng ngược (ABB).
Ví dụ, tấm pin LONGi LR7-54HVH-490M có Isc 15,33 A và định mức cầu chì tối đa 25 A (datasheet LONGi). Với 2 chuỗi song song, dòng ngược 15,33 A chưa vượt 25 A; với 3 chuỗi, dòng ngược 30,66 A vượt 25 A nên mỗi chuỗi cần cầu chì. Hướng dẫn lắp của LONGi cũng ghi nhiều hơn 2 nhánh song song thì mỗi chuỗi phải có bảo vệ quá dòng (LONGi); Jinko dùng công thức số nhánh tối đa N ≤ định mức cầu chì / Isc + 1 (JinkoSolar).
Trong tủ điện năng lượng mặt trời, cầu chì phía DC phải là loại gPV theo IEC 60269-6 (IEC), định mức trong khoảng 1,5–2,4 lần Isc và không vượt định mức cầu chì tối đa của tấm pin (ABB QT10). Catalogue tủ gom chuỗi của ABB có loại 1–2 chuỗi không cầu chì, và loại từ 3 chuỗi dùng cầu chì 15 A ở cả hai cực (ABB).
Chống sét lan truyền trong tủ điện solar
SMA cho biết thiết bị chống sét lan truyền Type II là đủ để bảo vệ inverter trước quá áp; nơi có thể xuất hiện một phần dòng sét thì dùng Type I kèm Type II (SMA). IEC 61643-31 là tiêu chuẩn SPD cho phía DC của hệ quang điện đến 1.500 V DC, nhưng không áp dụng cho hệ có lưu trữ (IEC), điểm cần lưu ý với hệ hybrid. Tiếp địa và kim thu sét có ở bài chống sét điện mặt trời.
Tủ điện năng lượng mặt trời phía AC, 1 pha và 3 pha
Phía AC dùng aptomat theo dòng ra của inverter. Với inverter 3 pha SUN2000-M1, Huawei khuyến nghị cầu dao AC 3 pha từ 380 V AC, 16 A cho bản 3–6 kW và 25 A cho bản 8–10 kW; nếu cầu dao có chống dòng rò thì dòng tác động từ 100 mA (Huawei).
SMA dẫn tiêu chuẩn Đức DIN VDE 0100-712 yêu cầu RCD loại B, trừ khi hãng inverter cho phép loại A (SMA). Vì mỗi hãng yêu cầu khác nhau, aptomat và RCD trong tủ điện năng lượng mặt trời phía AC phải chọn theo hướng dẫn lắp của đúng mẫu inverter. Điện 3 pha và cách đăng ký có ở bài giá điện 3 pha.
Đồng hồ đo (power meter) của hãng inverter, nếu có, là thiết bị của hệ điện mặt trời; Huawei ghi đây là thiết bị tùy chọn (Huawei). Công tơ tính tiền điện vẫn do điện lực đầu tư và lắp (Luật Điện lực 2024, Điều 56).
Vỏ tủ điện solar: IP65 và kích thước tủ điện năng lượng mặt trời
Mã IP theo IEC 60529 (TCVN 4255:2025): chữ số đầu 6 là kín bụi, chữ số sau 5 là chịu tia nước từ mọi hướng (Rittal); 7 và 8 mới là chịu ngâm nước (Hager). Vì vậy tủ điện năng lượng mặt trời IP65 đặt ngoài trời vẫn phải đặt nơi không bị ngập. Hộp gom chuỗi ABB loại 1.000 V DC có vỏ nhựa nhiệt dẻo IP65 hoặc IP66, chống va đập IK10, làm việc từ −20 đến +50°C; hộp 1–2 chuỗi kích thước 275 × 242 × 140 mm, hộp 3 chuỗi 380 × 242 × 140 mm (catalogue năm 2017 của ABB).
Tháng 3/2026, IEC ban hành IEC 61439-8:2026 về thiết kế và kiểm chứng tủ đóng cắt hạ áp trong hệ quang điện, gồm các tủ gom chuỗi có điện áp vào và ra đến 1.500 V DC (IEC). Việt Nam chưa có TCVN tương đương.
ATS và cổng EPS trong tủ điện năng lượng mặt trời hybrid
ATS (bộ chuyển nguồn tự động) tự chuyển phụ tải từ nguồn này sang nguồn khác, dùng cho hệ dự phòng (ABB). Inverter hybrid thường có cổng dự phòng (EPS, backup) riêng.
Với Growatt SPH, cổng hòa lưới và cổng EPS không được nối thẳng với nhau; muốn dùng cả hai cho cùng phụ tải thì lắp ATS, và thời gian chuyển giữa hai chế độ dưới 10 ms (Growatt). Deye yêu cầu aptomat AC riêng giữa inverter và lưới, và riêng giữa inverter với phụ tải dự phòng (Deye). Cách chọn hệ có pin lưu trữ có ở bài hệ thống điện mặt trời hybrid.
Tiêu chuẩn Việt Nam cho tủ điện năng lượng mặt trời
Tra cứu trên cơ sở dữ liệu tiêu chuẩn quốc gia (tracuu.tcvn.vn) ngày 16/10/2026, các TCVN còn hiệu lực liên quan tủ điện năng lượng mặt trời gồm TCVN 12676:2020 về yêu cầu thiết kế dàn quang điện (tương đương IEC 62548:2016), TCVN 7447-7-712:2019 về lắp đặt điện cho hệ quang điện (tương đương IEC 60364-7-712:2017) và TCVN 11855-1:2017 về thử nghiệm, nghiệm thu hệ nối lưới (tương đương IEC 62446-1). IEC đã có bản mới hơn: IEC 62548-1:2023, có bản gộp sửa đổi 1 năm 2025 (IEC, IEC), và IEC 60364-7-712:2025 có thêm yêu cầu khi lắp pin lưu trữ (IEC).
Khảo sát tủ điện cho hệ của bạn
Thiết bị trong tủ điện năng lượng mặt trời phụ thuộc số chuỗi, tấm pin và inverter của từng hệ. Gọi 0981.014.340 hoặc nhắn Zalo cùng số để LTA khảo sát miễn phí. Các vật tư nối tấm pin với tủ điện có ở bài phụ kiện năng lượng mặt trời.
Bạn cần thiết kế tủ điện cho hệ điện mặt trời?
Gọi 0981.014.340 hoặc nhắn Zalo cùng số, gửi kèm ảnh hóa đơn điện và ảnh mái để LTA tính công suất sơ bộ và hẹn lịch khảo sát miễn phí.
Gọi 0981.014.340 Nhắn ZaloCâu hỏi thường gặp về tủ điện năng lượng mặt trời
Tủ điện năng lượng mặt trời gồm những gì?
Phía DC có CB DC hoặc cầu dao cách ly DC, cầu chì gPV khi ghép từ 3 chuỗi và chống sét lan truyền DC. Phía AC có aptomat, chống dòng rò và chống sét AC theo hướng dẫn của hãng inverter.
CB DC trong tủ điện năng lượng mặt trời khác CB AC thế nào?
Dòng DC không tự qua điểm 0 như dòng AC, nên CB DC có buồng dập hồ quang riêng và ghi điện áp DC định mức. Một số aptomat DC có phân cực, phải đấu đúng chiều.
Hệ 1–2 chuỗi có cần cầu chì trong tủ điện solar không?
Thường không, vì dòng ngược từ 1 chuỗi còn lại chưa vượt định mức cầu chì tối đa của tấm pin. Hãy kiểm tra Isc và định mức cầu chì trên datasheet của đúng mẫu tấm pin.
Tủ điện năng lượng mặt trời đặt ngoài trời cần IP bao nhiêu?
Hộp gom chuỗi ngoài trời thường dùng vỏ IP65 hoặc IP66: kín bụi và chịu tia nước. IP65 không chịu ngâm nước, nên tủ phải đặt nơi không ngập.