Chống sét điện mặt trời: tiêu chuẩn, khi nào cần SPD phía DC và cách tiếp địa

Chống sét điện mặt trời theo tiêu chuẩn nào

Theo cơ sở dữ liệu tiêu chuẩn quốc gia, các tiêu chuẩn đang có hiệu lực gồm TCVN 9385:2012 (chống sét cho công trình xây dựng), bộ TCVN 9888:2013 (tương đương IEC 62305) và TCVN 7447-7-712:2019 (lắp đặt điện hạ áp cho hệ nguồn quang điện, tương đương IEC 60364-7-712:2017). TCVN 9385:2012 không có điều khoản riêng cho tấm pin, nên phần chống sét điện mặt trời phía DC dựa chủ yếu vào TCVN 7447-7-712:2019.

Theo QCVN 02:2022/BXD, khi thiết kế chống sét phải căn cứ mật độ sét đánh tại địa điểm xây dựng. Mật độ này là 10,9 lần/km²/năm ở phần lớn Hà Nội, 13,7 ở phần lớn TP.HCM và 14,9 ở Củ Chi, mức cao nhất trong bảng của quy chuẩn (theo địa danh cấp huyện trước năm 2025).

Chống sét đánh trực tiếp cho mái có tấm pin

TCVN 7447-7-712:2019 lưu ý khi lắp tấm pin cần chú ý chi tiết đến việc bảo vệ tòa nhà trước sét đánh trực tiếp theo IEC 62305. Công an TP Hà Nội (Cổng thông tin Chính phủ, 23/6/2026) khuyến cáo nối hệ điện mặt trời áp mái với hệ thống chống sét của công trình, hoặc lắp thêm hệ chống sét riêng phù hợp.

Khi nào chống sét điện mặt trời cần SPD phía DC

Theo TCVN 7447-7-712:2019, nếu công trình cần bảo vệ chống quá điện áp quá độ theo TCVN 7447-4-44 thì phía DC của hệ cũng phải được bảo vệ; nếu không thì đánh giá rủi ro. Theo cách đánh giá của tiêu chuẩn, phải lắp SPD phía DC khi chiều dài tuyến cáp L từ inverter đến điểm nối các chuỗi tấm pin lớn hơn hoặc bằng Lcrit, với Lcrit = 115/Ng cho hệ gắn trên tòa nhà (Ng là mật độ sét).

Tính theo công thức này với mật độ sét của QCVN 02:2022/BXD: ở Hà Nội (Ng 10,9), Lcrit khoảng 10,6 m; ở phần lớn TP.HCM (Ng 13,7), khoảng 8,4 m. Đây là phép tính minh họa của bài viết, không phải con số ghi sẵn trong tiêu chuẩn. Mái nhà phố có tuyến cáp DC dài hơn các mức này thì phương án chống sét điện mặt trời cần có SPD phía DC.

Chọn và lắp thiết bị chống sét điện mặt trời phía DC

• SPD phía DC thường là loại thử nghiệm cấp II, dòng phóng danh nghĩa tối thiểu 5 kA; điện áp làm việc của SPD không nhỏ hơn điện áp hở mạch cực đại của dàn pin.
• Nếu công trình có kim thu sét nhưng không giữ được khoảng cách an toàn theo IEC 62305, phải dùng SPD cấp I, dòng xung không nhỏ hơn 12,5 kA khi không tính được.
• SPD đặt càng gần inverter càng tốt; đoạn cáp từ chỗ vào nhà tới inverter dài hơn 10 m thì có thể cần thêm SPD.
• Dây nối từ SPD tới đầu nối đất chính tối thiểu 6 mm² đồng (cấp II) hoặc 16 mm² đồng (cấp I).
• Biến trở tích hợp trong inverter không được coi là SPD.

Tiêu chuẩn cũng yêu cầu đi dây sao cho diện tích vòng dây càng nhỏ càng tốt, ví dụ đặt cáp dương và cáp âm song song, và dây liên kết khung kim loại tối thiểu 4 mm² đồng, đi sát dây dương, âm.

Tiếp địa và kiểm tra hệ chống sét điện mặt trời

TCVN 9385:2012 khuyến nghị điện trở nối đất tổng của hệ chống sét không quá 10 Ω và kiểm tra hệ chống sét định kỳ, không quá 12 tháng một lần. Công an TP Hà Nội khuyến cáo lắp chống sét lan truyền cho đường DC, AC, inverter và đường tín hiệu, và kiểm tra tiếp địa, dây nối đất, thiết bị chống sét trước mùa mưa bão. EVNHANOI (Báo Công Thương, 28/9/2026) cũng lưu ý khách hàng quan tâm hệ thống bảo vệ điện, chống sét và tiếp địa.

Theo cơ quan phòng cháy Hà Nội, các vụ cháy liên quan điện mặt trời áp mái chủ yếu do thiết bị kém chất lượng, lắp sai kỹ thuật, quá tải, chập điện, hồ quang DC, thiếu bảo dưỡng, hoặc không có giải pháp chống sét và an toàn phòng cháy. Các yêu cầu phòng cháy khác có ở bài quy định PCCC điện mặt trời áp mái.

Chống sét điện mặt trời khi lắp cùng LTA

Chống sét điện mặt trời là một phần của hệ, cùng với tấm pin, inverter và tủ điện; danh sách đầy đủ có ở bài hệ thống điện mặt trời gồm những gì. Khi LTA khảo sát, bạn có thể yêu cầu ghi rõ trong báo giá phần tiếp địa và SPD phía DC, AC, loại và dòng phóng của từng thiết bị. Với hệ do LTA lắp, việc kiểm tra định kỳ nằm trong dịch vụ bảo trì hệ thống điện mặt trời.

1. Gọi hoặc nhắn Zalo 0981.014.340, gửi ảnh mái, ảnh tủ điện và hệ chống sét sẵn có (nếu có).
2. Khảo sát tận nơi miễn phí: đo tuyến cáp DC, xem điểm nối đất và hệ chống sét của công trình.
3. Thiết kế, báo giá theo từng hạng mục.
4. Gửi thông báo cho UBND xã, phường theo quy định, ký hợp đồng và thi công.
5. Làm thủ tục đấu nối với công ty điện lực.
6. Nghiệm thu, bàn giao, hướng dẫn theo dõi sản lượng.

Khung giá tham khảo có ở bài giá lắp điện năng lượng mặt trời.

Câu hỏi thường gặp về chống sét điện mặt trời