Tiết kiệm điện 2026: 10 cách cho máy lạnh, tủ lạnh, bình nóng lạnh có số liệu từ Bộ Công Thương, EVN

10 cách tiết kiệm điện cho gia đình

1. Để máy lạnh từ 26°C trở lên, như mục hộ gia đình của Chỉ thị 20/CT-TTg ngày 8/6/2023.
2. Bật quạt cùng máy lạnh và tăng nhiệt độ cài đặt lên 26–29°C, tiết kiệm 3–5% (cổng Tiết kiệm năng lượng).
3. Vệ sinh lưới lọc máy lạnh 3 tháng một lần, tiết kiệm 5–7% điện năng của máy.
4. Khi mua máy lạnh mới, chọn loại inverter có nhiều sao trên nhãn năng lượng.
5. Để tủ lạnh ở nấc 3 hoặc 4, tránh nấc lạnh nhất (cổng Tiết kiệm năng lượng).
6. Không bật bình nóng lạnh 24/24; bật trước khi tắm 15–20 phút với bình loại vừa và ngắt điện trước khi dùng (cổng Tiết kiệm năng lượng).
7. Tắt hẳn nguồn thiết bị khi không dùng: máy tính, tivi, nồi cơm, lò vi sóng vẫn tốn điện khi chưa rút phích (EVNSPC).
8. Hạn chế bật nhiều thiết bị công suất lớn cùng lúc trong giờ cao điểm.
9. Theo dõi điện năng tiêu thụ hằng ngày trên app điện lực và đặt ngưỡng cảnh báo.
10. Lắp điện mặt trời mái nhà để tự sản xuất phần điện dùng ban ngày.

Tiết kiệm điện máy lạnh: nhiệt độ, quạt, inverter

Mức nhiệt khuyến nghị mỗi nơi ghi khác nhau. Chỉ thị 20/CT-TTg năm 2023 và chiến dịch "Hà Nội 26+" của EVNHANOI mùa hè 2026 khuyên từ 26°C trở lên (Tạp chí Công Thương); EVNSPC khuyên 25–27°C trở lên, dùng kèm quạt và bảo dưỡng định kỳ (EVNSPC). Cổng Tiết kiệm năng lượng khuyên 26–28°C ban ngày, 25–27°C ban đêm, và mỗi độ tăng tiết kiệm 1–3% điện năng (tietkiemnangluong.com.vn). Theo PGS.TS Nguyễn Việt Dũng (Đại học Bách khoa Hà Nội), hạ nhiệt độ cài đặt 1°C làm máy tốn thêm 1,5–3% điện (vneec.gov.vn).

So sánh trong phòng thí nghiệm giữa máy lạnh inverter và máy thường cùng số sao, máy inverter tiết kiệm khoảng 15–28% tùy điều kiện dùng. Mức tiết kiệm rõ khi máy chạy non tải (30–70% công suất lạnh); chạy liên tục hết công suất hoặc bật quá ngắn thì không tiết kiệm, có khi còn tốn hơn (vneec.gov.vn). Máy lạnh chưa ngắt aptomat vẫn tốn 8–20 Wh ở chế độ chờ, theo PGS.TS Nguyễn Việt Dũng, nên khi đi vắng lâu ngày hãy ngắt nguồn.

Tiết kiệm điện tủ lạnh và bình nóng lạnh

Tiền điện cho tủ lạnh có thể chiếm 16–22% tổng tiền điện cả năm của gia đình. Cổng Tiết kiệm năng lượng khuyên để nấc 3 hoặc 4, tránh nấc 5–7, và cho biết tủ lạnh dùng máy nén biến tần kèm môi chất R600a tiết kiệm khoảng 25–30% (tietkiemnangluong.com.vn).

Bình nóng lạnh có công suất 1.500–5.000 W và chiếm tới 18% điện năng tiêu thụ của gia đình. Giảm 5°C nhiệt độ đun tiết kiệm 3–5% điện của bình; không nên bật bình cả ngày, đun đủ rồi ngắt điện trước khi tắm (tietkiemnangluong.com.vn).

Cách tiết kiệm điện ở chế độ chờ

Tivi tắt bằng điều khiển vẫn dùng 0,3–0,5 W (Bộ Công Thương). Từng thiết bị dùng ít, nhưng cộng lại thì đáng kể: Phòng thí nghiệm Quốc gia Lawrence Berkeley (Mỹ) ước tính điện chờ chiếm 5–10% điện năng của hộ gia đình Mỹ (LBNL). Việt Nam chưa có số đo chính thức về tỷ lệ này. EVNSPC khuyên tắt hẳn nguồn thiết bị khi không dùng; đó là cách tiết kiệm điện không tốn tiền.

Chọn thiết bị tiết kiệm điện theo nhãn năng lượng

Nhãn so sánh có 5 cấp từ 1 đến 5 sao, 5 sao là hiệu suất cao nhất; nhãn ghi công suất danh định và chỉ số hiệu suất năng lượng (Thông tư 36/2016/TT-BCT). Nhãn xác nhận "Tiết kiệm năng lượng" dán cho sản phẩm đạt mức hiệu suất cao do Bộ Công Thương quy định (Bộ Công Thương). Với máy lạnh, số sao xác định theo chỉ số CSPF; từ tháng 4/2025 nhãn theo TCVN 7830:2021, mức CSPF yêu cầu cho 4–5 sao cao hơn chuẩn cũ khoảng 25–29%. Đến tháng 6/2026 có hơn 40.000 sản phẩm đã dán nhãn (vneec.gov.vn).

Thông tư 52/2025/TT-BCT, hiệu lực từ 1/1/2026, đưa máy lạnh, tủ lạnh, máy giặt, nồi cơm điện, quạt, tivi, đèn LED và bình nóng lạnh vào danh mục phải dán nhãn; bếp từ, bếp hồng ngoại và lò vi sóng bắt buộc từ 1/1/2027 (Thông tư 52/2025/TT-BCT).

Tiết kiệm điện giờ cao điểm và theo dõi trên app

EVNSPC khuyên hạn chế dùng nhiều thiết bị cùng lúc trong giờ cao điểm. Hộ gia đình trả giá sinh hoạt bậc thang nên giá không đổi theo giờ, nhưng giảm tải giờ cao điểm giúp hệ thống điện; khung giờ có ở bài giờ cao điểm điện. EVN khuyến khích khách theo dõi chỉ số hằng ngày qua app chăm sóc khách hàng và đặt ngưỡng cảnh báo (EVN); cách xem điện năng tiêu thụ theo ngày có ở bài điện năng tiêu thụ.

Mục tiêu tiết kiệm điện năm 2026

Chỉ thị 10/CT-TTg ngày 30/3/2026 yêu cầu cả nước tiết kiệm tối thiểu 3% tổng điện năng tiêu thụ năm 2026, riêng các tháng 4–7 tiết kiệm tối thiểu 10%. Cơ sở dùng từ 500 nghìn kWh/năm trở lên phải tiết kiệm ít nhất 3%. Chỉ thị khuyến khích hộ gia đình lắp điện mặt trời mái nhà kèm lưu trữ, và đặt mục tiêu mỗi năm khoảng 10% hộ gia đình, 10% công sở lắp điện mặt trời mái nhà tự sản tự tiêu.

Luật sửa đổi Luật Sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả được Quốc hội thông qua ngày 18/6/2025, hiệu lực từ 1/1/2026 (Bộ Công Thương). Chỉ thị 20/CT-TTg năm 2023 vẫn yêu cầu công sở tiết kiệm tối thiểu 5% điện mỗi năm.

Tiết kiệm điện bằng điện mặt trời mái nhà

Các cách trên giảm số kWh phải dùng. Điện mặt trời mái nhà thay phần kWh dùng ban ngày bằng điện tự sản xuất, nên phần tiền điện giảm rơi vào bậc giá cao trước. Quy định về hệ điện mặt trời tự sản tự tiêu và chính sách hỗ trợ điện mặt trời mái nhà của các địa phương có ở hai bài riêng; cách chọn công suất có ở bài lắp điện mặt trời bao nhiêu kW.

LTA tính phần tiền điện tiết kiệm được

Gửi hóa đơn 3–6 tháng gần nhất qua Zalo 0981.014.340. LTA tính phần điện nhà bạn dùng ban ngày và cho biết hệ điện mặt trời bao nhiêu kWp giảm được bao nhiêu tiền mỗi tháng.

Câu hỏi thường gặp về cách tiết kiệm điện